دیابت شامل گروهی از بیماریهای متابولیک است که با افزایش قند خون در نتیجه ی وجود نقص هایی در ترشح انسولین، عملکرد انسولین، و یا هر دو حاصل می شود. افزایش مزمن قند خون در دیابت با آسیب، کارکرد نامناسب و نارسایی طولانی مدت اندامهای گوناگون به ویژه چشم ها، کلیه ها، اعصاب، قلب و عروق خونی همراه است.

چند فرآیند بیماریزا در بروز و پیشرفت دیابت مشارکت دارند که شامل طیفی از تخریب خود ایمنی سلولهای بتای پانکراس و کمبود انسولین حاصل از آن، تا اختلالات به ایجاد مقاومت به عمل انسولین، منجرمی شوند. اساس و پایه ی اشکالات در متابولیسم کربوهیدرات ها، چربی ها و پروتئین ها در دیابت عبارت است از عمل ناقص انسولین روی بافتهای هدف. عمل ناقص انسولین حاصل ترشح ناکافی انسولین و/ یا کاهش پاسخه ای بافت ها به انسولین در یک یا چند نقطه از مسیرهای پیچیده عمل هورمون ها است. اختلال در ترشح انسولین و نقص ها در عملکرد آن اغلب در یک بیمار در کنار یکدیگر وجود دارند، و اغلب روشن نیست که کدام اشکال به تنهایی (یا در همکاری با اشکالات دیگر) علت اولی هی افزایش قند خون به شمار می رود.

علائم افزایش چشمگیر قند خون عبارتند از: پرادراری، پرنوشی، کاهش وزن(گاه باوجود پرخوری) و اختلال دید.اختلال رشد و آسیب پذیری در برابر برخی عفونت ها، نیز ممکن است با افزایش مزمن قند خون همراه باشند. عواقب حاد و مهلک دیابت کنترلن شده، عبارتند از: افزایش قند خون توأم با کتواسیدوز و سندرم هپیراسمولار غیرکتونی. عوارض درازمدت دیابت، عبارتند از رتینوپاتی به همراه نابینایی احتمالی، نفروپاتی به نارسایی کلیه، نوروپاتی محیطی همراه با خطر بروز زخمهای پا، قطع اندام، مفاصل شارکو و نوروپاتی سیستم عصبی خودمختار که موجب بروز علائم گوارشی، تناسلیادرای، قلبی عروقی و کارکرد نامناسب جنسی منجرمی شود. افراد مبتلا به دیابت بیشتر از سایرین دچار بیماری های قلبی عروقی آترواسکلروتیک، بیماری های شریان های محیطی و عروق مغزی می شوند. فشار خون بالا و اشکالات مربوط به متابولیسم لیپوپروتئین ها نیز اغلب در افراد مبتلا به دیابت دیده می شوند.