بررسی گلوکز خون

اندازه گیری  میزان قند خون (گلوکز خون) بسیار با اهمیت است.

این اندازه گیری به شما و پزشک شما کمک می کند تا با برنامه ریزی صحیح برای رژیم دارویی، تغذیه و فعالیت های فیزیکی،  بیماری دیابت را بهتر کنترل کنید و از عوارض ناشی از آن مصون بمانید.

۲ روش برای اندازه گیری قند خون وجود دارد:

  • با استفاده از دستگاه گلوکومتر قند خون خود را اندازه گیری کنید
  • در آزمایشگاه قند خون و A1Cخود را حداقل دو بار در سال اندازه گیری کنید

اهداف کنترل قند خون شما توسط پزشک شما تعیین می شود. اما  این اهداف طبق راهبردهای بین المللی به طور متوسط به شرح ذیل میباشد:

  • قند خون ناشتا ۸۰ تا ۱۳۰mg/dl
  • قند خون بعد از وعده ی غذایی کمتر از۱۸۰mg/dl
  • HbA1c کمتر از ۷%

هموگلوبین A1C

تست هموگلوبین A1C قند خون نشان می دهد که آیا دیابت در طول ۲-۳ ماه گذشته به خوبی مدیریت و کنترل شده است یا نه؟ این تست در آزمایشگاه انجام می شود.

اعداد A1C من چه معنایی می دهند؟

A1C به صورت درصد بیان میشود.

در جدول زیر ملاحظه می کنید هر میزان HBA1C   نشان دهنده چه اندازه ای از قند خون میباشد.

میانگین قند خون (mg/dl)A1C%
975
1266
1547
1838
2129
24010
26911
29812

چگونه می توانم قند خونم را با دستگاه گلوکومتر اندازه گیری کنم؟

افراد زیادی از گلوکومتر برای بررسی میزان قند خون خود درطی روز در دفعات متعدد استفاده می کنند. این وسیله با استفاده از یک قطره خون میزان قند خون را اندازه گیری کرده و در همان لحظه آن را نمایش می دهد.

بیشتر گلوکومترها اگر به درستی استفاده شوند دقیق و قابل اعتماد هستند.

نحوه استفاده از دستگاه های گلوکومتر مختلف  ممکن است کمی با هم متفاوت باشند. دراین مرحله قصد داریم به مراحل روتین استفاده از آنها اشاره کنیم :

دستهای خود را بشوئید

یک نوار تست قند خون در  دستگاه گلوکومتر خود وارد کنید. اینکار غالبا سبب روشن شدن گلوکومتر می گردد اما بعضی از گلوکومترها ممکن است دکمه روشن و خاموش جداگانه داشته باشند.

با استفاده از یک لانست (سوزن بسیار کوچک) به نوک انگشت خود ضربه بزنید. سپس انگشت خود را به آرامی بفشارید یا ماساژ دهید تا یک قطره خون از آن خارج گردد.

لبه نوار تست قند خون را به قطره خون مماس نمائید

اغلب گلوکومتر شما وقتیکه با مقدار کافی از خون آغشته شود صدایی شبیه ” بیپ” می دهد.

بعد از چند ثانیه نتیجه قند خون شما بر روی صفحه نمایشگر گلوکومتر ظاهر می گردد

نتایج قند خون خود را در هر زمانیکه آنرا می سنجید یادداشت کنید. بعضی گلوکومترها قابلیت ذخیره سازی نتایج را دارند. فقط باید اطمینان حاصل کنید که تاریخ و زمان بر روی دستگاه تنظیم شده باشد و در مورد اینکه چگونه از حافظه گلوکومتر استفاده کنید اطلاعات لازم را کسب کنید. قند خون های ثبت شده را به پزشک خود در هر بار ویزیت نشان دهید.

احتمال نتیجه اشتباه در شرایط زیر وجود دارد:

گلوکومتر تمیز نباشد

گلوکومتر یا نوار تستی که در دمای اتاق نگهداری نشده باشد

استفاده از نوار تستی که تاریخ مصرف آن گذشته باشد

گلوکومتری که بدرستی نوار تست به آن متصل نشده باشد

مقدار قطره خون خیلی زیاد یا خیلی کم بر روی نوار تست قند خون قرار گرفته باشد.

 

بهترین زمان برای چک کردن میزان قند خون در روز چه زمانی است؟

بسیاری از افراد قند خون خود را به هنگام صبح قبل از صبحانه  و همچنین بعد از هر وعده ی غذایی چک می کنند. پزشک شما در مورد زمانهای اندازه گیری قند خون توصیه های لازم را به شما خواهد کرد.

امروزه تکنولوژیهایی وجود دارد  که می تواند قند خون شما را در طول شبانه روز به طور مداوم اندازه گیری کند (CGMs). این امر این امکان را به شما می دهد تا کنترل بهتر و دقیق تری بر روی قند خون خود در طول شبانه روز داشته باشید.

چه عواملی سبب بالا و پایین شدن سطح قند خون می شود

میزان قند خون در طی روز بالا و پایین می شود. یکی از راههایی که می توانید مراقب دیابت خود باشید این است که دریابید که چرا میزان قند خونتان بالا و پایین میشود. اگر دلایل آن را می دانید می توانید روش هایی را به کار گیرید تا سطح قند خونتان را در حد استاندارد نگاه دارید.

چه عواملی سبب بالا رفتن قند خون می شوند؟

  • وعده های غذایی با کربوهیدرات و حجم بالا
  • فعالیت فیزیکی
  • عدم مصرف صحیح داروهای دیابت
  • عوارض جانبی داروهای دیگر
  • عفونت و یا دیگر بیماری ها
  • تغییرات هورمونی در دوران قاعدگی
  • استرس

چه عواملی سبب پایین آمدن قند خون می شود؟

  • مصرف وعده های غذایی با کربوهیدرات پایین و یا حجم کم
  • مشروبات الکلی به خصوص به هنگام خالی بودن معده
  • فعالیت فیزیکی بیش از حد
  • مصرف بیش از حد داروهای دیابت
  • عوارض جانبی داروهای دیگر

از کجا می توانم مطمئن شوم که گلوکومتر من نتایج دقیق  و صحیحی را ارائه می دهد؟

نکات زیر را رعایت کنید :

  • دستگاه خود را تمیز نگهداری کنید
  • مطمئن شوید که تاریخ مصرف نوار تست دستگاه نگذشته باشد
  • نوارهایتان را همان طور که توصیه شده نگهداری کنید
  • در صورت لزوم دستگاه را مطابق با دستورالعملها و با نوارهای خود تنظیم کنید .
  • مطمئن شوید که نمونه خون شما به اندازه ی کافی است.

اگر گلوکومترشما به طور صحیح کار نمیکند، شاید نیاز به باتری های نو و جدید داشته باشد. در صورتی که سوالات بیشتری داشتید برای دریافت راهنمایی و اطلاعات بیشتر با شماره تلفنی که احتمالا در پشت دستگاه درج شده است، تماس بگیرید یا به نمایندگیهای فروش مربوطه مراجعه کنید.

اگر اغلب اوقات قند خون بالایی دارم چه اقداماتی باید انجام دهم؟

اگر اکثر مواقع میزان قند خون شما بالاتر از حد معین است حتما بلافاصله با پزشک خود این موضوع را در میان بگدارید. پزشک در رابطه با تغییر در وعده های غدایی، نوع فعالیت های فیزیکی و داروهایی که مصرف می کنید به شما مشاوره خواهد داد.

 

اگر قند خونم از حد معین پایین تر بود چه اقدامی باید انجام دهم؟

قند خون پایین هیپوگلیسمی نیز نامیده می شود و معمولا  زمانی رخ می دهد که سطح قند خون شما پایین تر از ۷۰  mg/dl باشد. قند خون پایین باعث می شود شما احساس ضعف، گرسنگی، استرس، عصبی بودن، لرزش، خواب آلودگی، تعرق و یا گیجی کنید. اگر احساس می کنید قند خونتان پایین است با استفاده از دستگاه گلوکومتر آن را اندازه گیری کنید.

شما می توانید آب میوه، شیر، نبات ،عسل و یا یکی از خوراکهای که حاوی گلوکز هستند مصرف کنید تا قند خون خود را بالا بیاورید.

برای کنترل قند خون پایین مداوم چه اقداماتی باید انجام داد؟

اگر قند خون شما به صورت مداوم پایین است لازم است تا در وعده های غذایی، فعالیت های فیزیکی و یا داروهایی که مصرف می کنید تفییراتی ایجاد کنید. مواقعی که قند خون پایینی دارید پیگیر باشید. دلایل محتمل ، مانند فعالیت های فیزیکی برنامه ریزی نشده را یادداشت کنید . سپس در مورد آن با پزشک خود صحبت کنید.