دیابت بارداری چیست؟

دیابت بارداری به شرایطی گفته می شود که مادر پیش از بارداری مبتلا به دیابت نبوده و در طی این دوران قند خون او افزایش پیدا می کند. بر اساس آنالیزی که در سال ۲۰۱۴ توسط مرکز کنترل و پیشگیری بیماری آمریکا انجام شده است، شیوع دیابت بارداری حدود ۲/۹ درصد است.

درباره علل به وجود آورنده دیابت بارداری هنوز شواهد دقیقی در دست نیست، اما شواهدی نیز وجود دارد؛ جفت در طی دوران بارداری به رشد جنین کمک می کند. هورمون هایی که از طریق جفت به جنین می رسد، محرک رشد و نمو جنین در رحم مادر هستند. اما این هورمون ها، عملکرد انسولین در بدن مادر را نیز تا اندازه ای مهار می کنند. به این مشکل «مقاومت به انسولین» گفته می شود. مقاومت به انسولین باعث می شود که بدن مادر در استفاده از انسولین با مشکل مواجه شود و در نتیجه گاهی لازم است که روزانه تا ۳ برابر بیشتر انسولین ترشح کند.

دیابت بارداری زمانی آغاز می شود که بدن نمی تواند مقدار انسولین مورد نیاز برای این دوران را بسازد و مورد استفاده قرار دهد. بدون وجود انسولین کافی در بدن، گلوکز قادر به ترک کردن خون و تبدیل شدن به انرژی نیست. بنابراین گلوکز یا قند به مرور در خون بالا می رود که به این وضعیت «هایپرگلایسمی» گفته می شود.

دیابت بارداری چگونه بر جنین اثر می گذارد؟

دیابت بارداری معمولا در ماه های آخر ایجاد می شود؛ یعنی زمانی که جنین شکل گرفته، اما همچنان در حال رشد کردن است. به همین دلیل دیابت بارداری نمی تواند باعث بروز نقایص مادرزادی در جنین (که گاهی در جنین مادرانی که از پیش از بارداری دیابت داشته اند، دیده می شود) شود.

اگرچه دیابت بارداری درمان نشده یا کنترل ضعیف این وضعیت می تواند به جنین صدمه بزند. وقتی مبتلا به دیابت بارداری هستید، پانرکراس یا لوزالمعده شما به شدت مشغول تولید انسولین است، اما این انسولین نمی تواند قند خون را پایین بیاورد. اگرچه انسولین از جفت عبور نمی کند، اما قند و سایر مواد مغذی این امکان را دارند. بنابراین قندهای اضافی به راحتی از جفت عبور کرده و باعث بالا رفتن سطح قند خون جنین می شوند. در نتیجه پانکراس جنین نیز باید انسولین بیشتری تولید کند تا بتواند از شر این قندهای اضافه خلاص شود! در نهایت جنین بیشتر از آنچه که برای رشد و نمو انرژی نیاز دارد، دریافت می کند و این انرژی های اضافه به صورت چربی ذخیره می شود.

این حالت منجر به ماکروزومی یا بزرگی جنین می شود. جنین هایی که دچار ماکروزومی هستند با مشکلاتی مانند آسیب شانه در هنگام تولد مواجه می شود. از آنجا که پانکراس جنین در طی دوران بارداری انسولین زیادی ساخته و ترشح کرده، جنین در هنگام تولد ممکن است با افت قند خون و ریسک بالاتری برای ابتلا به مشکلات ریوی مواجه شود. همچنین نوزادانی که با انسولین زیاد متولد می شوند، تبدیل به کودکانی خواهند شد که بیش از سایر همسن و سالانشان در معرض ابتلا به چاقی قرار داشته و در دوران بزرگسالی ریسک بالاتری برای ابتلا به دیابت نوع دو دارند.

ریسک فاکتورهای دیابت بارداری

  • سن ۳۵ سال و بالاتر
  • تعلق داشتن به نژادهای با ریسک بالا (آسیایی، عرب، آفریقایی، اندونزیایی یا آسیای جنوبی)
  • سابقه استفاده از داروهای کورتیکواستروئید
  • تولد یک نوزاد با وزن بیش از ۴ کیلوگرم
  • سابقه ابتلا به پره دیابت
  • سابقه ابتلا به دیابت در بارداری های قبلی
  • چاقی (شاخص توده بدنی یا BMI بیش از ۳۰ )
  • داشتن پدر، مادر، خواهر یا برادر با سابقه دیابت نوع دو
  • سابقه ابتلا به سندورم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) یا بیماری آکانتوز نیگریکانس (لکه های پوستی تیره در ناحیه گردن)

منابع:
۱،۲

مستانه تابش

مستانه تابش یک مشاور تغذیه و رژیم‌درمانی و ورزش تمام‌وقت و یک نویسنده نیمه‌وقت در حوزه سلامتی، تغذیه و چاقی است. او بیشتر از 10 سال است که در زمینه چاقی، چاقی مفرط و دیابت فعالیت می‌کند و در حال حاضر در حال اتمام دوره دکتری تخصصی خود در زمینه فیزیولوژی و تغذیه ورزشی است. طرفدار این ایده است که برای کنترل قند خون محدود لازم نیست، «هوشمندانه خوردن» چاره کار است! عاشق دوچرخه‌سواری و گل و گیاه است و در زمان‌های آزادش سعی می‌کند با نوشتن در دنیای مجازی به بعضی از شایعه‌هایی تغذیه‌ای که خیلی‌ها باورشان دارند، پاسخ بدهد.

مشاهده همه مطالب

افزودن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *